Brojevi

Avogadrov broj

Upoznajte Avogadrov broj, konstantu koja vam omogućava da prebrojite molekule H2O u jednoj čaši vode

Tekst: Tijana Marković

Mada je voda napitak koji konzumirate svakodnevno, verovatno se retko zapitate koliko se molekula H2O nalazi u jednoj čaši. Međutim, hemičarima je dobro poznato da 18 grama sadrži 6,0221515 ∙ 1023 molekula, te odatle mogu izračunati koliko se nalazi i u jednoj čaši (zaprimine 2 dl).

Broj 6,0221515 ∙ 1023, koji im omogućava da „prebroje“ ovoliko sitne čestice je Avogadrov broj (NA). Poznat je još i kao Avogadrova konstanta i koristi se za opisivanje atoma, molekula, jona i elektrona i predstavlja broj čestica u jednom molu bilo koje supstance.

Dobio je naziv po italijanskom naučniku Amadeu Avogadru za koga se dugo smatralo da je došao do zaključka da je zapremina idealnog gasa proporcionalna broju atoma ili molekula. Međutim, on nikada nije pokušao da izračuna ovu konstatu. To je uradio francuski fizičar Džozef Lošmit 1865. godine koristeći kinetičku teoriju gasova (teorija koja na zadovoljavajući način opisuje mnoge osobine razređenog gasa).

Avogadrov broj je prvobitno definisan kao broj atoma u 12 grama ugljenikovog izotopa S-12 i nije imao svoju fizičku jedinicu, dok je mol definisan kao Avogadrov broj atoma, molekula ili nekih drugih čestica. Tek kada je mol dobio svoje mesto u Međunarodnom sistemu jedinica (SI), Avogadrovom broju je promenjena definicija. Brojčana vrednost je ostala ista, ali je sada dobio i jedinicu, i time postao fizička konstanta.

Ilustracija „Avogadrov broj“ je, zajedno sa još 23 druga broja, predstavljena na izložbi tokom CPN manifestacije Maj mesec matematike, koja traje od 12. do 30. maja u Galeriji nauke i tehnike SANU. Serija „Brojevi“ na Elementarijumu prati sadržaj istoimene CPN publikacije, objavljene povodom Maja meseca matematike.  

Istražite više o izložbi ”Brojevi”.

BROJEVI

Istorija brojeva je istorija ljudske civilizacije. Merenje brojanjem i uvođenje apstraktnih simbola koji određuju količine, kao i njihova potonja matematička evolucija prate smene, uspone i padove kultura, ideja i filozofija.

Istražite više BROJEVI.

Istražite druge tekstove:


Grb Republike Srbije
ecsite nsta eusea astc

CPN
Ulica kralja Petra 46
11000 Beograd
Republika Srbija
+381 11 24 00 260
centar@cpn.rs